Z zapierającymi dech w piersiach wysokogórskimi krajobrazami, wspaniałymi średniowiecznymi miastami pełnymi świątyń o błękitnych kopułach, tętniącymi życiem orientalnymi bazarami i ukrytymi pośród Wielkiego Stepu jurtami, Azja Centralna, jak żadne inne miejsce na świecie, przywołuje romantycznego ducha owianego legendami Jedwabnego Szlaku.
Kazachstan: na Wielkim Stepie
Kazachstan, dziewiąty co do wielkości kraj świata, jest najbardziej rozwiniętym gospodarczo spośród „stanów”. Posiada bogate złoża ropy naftowej i innych cennych minerałów, z których dochód przekształcił położoną na wietrznym stepie stolicę, Astanę, w pełną śmiałej, futurystycznej sztuki, ultranowoczesną metropolię — prawdziwą perłę architektury XXI wieku. To na prowincji Kazachstanu czekać nas będą największe podróżnicze przygody — prehistoryczne petroglify, wędrówki po wysokich górach i zielonych dolinach Tienszanu, zachwyt dziką przyrodą usianego jeziorami Wielkiego Stepu, delektowanie się tradycyjną gościnnością i ciekawą kuchnią interioru, czy też przemierzanie rozległych pustyń największego kraju nieodkrytej jeszcze przez turystów Azji Centralnej. Pełne uroku, zatopione w zieleni aleje Ałmaty, największego miasta kraju, zachwycą nas spokojem, elegancją i wyszukanym stylem. Dwie najważniejsze metropolie Kazachstanu staną się dla nas wygodną bazą do poznawania uroków interioru tego kraju.
Kirgistan: kraina wysokogórskiego piękna
Kirgistan, nazywany czasem Szwajcarią Azji Centralnej, oferuje prawdziwie spektakularne, wysokogórskie krajobrazy. Wizytówkami kraju są dziewicze i surowe pasma Tienszanu, krystalicznie czyste, owiane legendami wielkie jeziora, dostojne pamiątki bogatej przeszłości oraz spokojne i autentyczne życie codzienne mieszkających w jurtach nomadów. W Kirgistanie poznamy najważniejsze zabytki historyczne oraz różnorodne atrakcje przyrodnicze interioru. Odkryjemy pięknie udekorowane, monumentalne meczety, przepełnione zapachami przypraw lokalne targowiska, odwiedzimy tradycyjne jurty nomadów i spróbujemy ich oryginalnych kulinariów. Poznamy Biszkek — interesującą stolicę kraju z rozległymi alejami, placami i parkami, pełnymi kolorów świątyniami, orientalnymi bazarami, bogatymi w eksponaty muzeami oraz elegancką dwudziestowieczną architekturą.
Uzbekistan: kolebka kultury Azji Centralnej
Uzbekistan, od ponad dwóch tysiącleci będący kolebką kultury Azji Centralnej, szczyci się fascynującym arsenałem architektury i starożytnych miast, głęboko przesiąkniętych burzliwą i fascynującą historią Jedwabnego Szlaku. Poznamy tu słynącą z lazurowych kopuł, zachwycająco piękną, pełną splendoru tradycyjną architekturę islamską w Samarkandzie, Bucharze i Chiwie a także intrygującą sztukę z czasów sowieckich w metrze w Taszkiencie, którego stacje są galeriami sztuki o niesamowitym rozmachu. W stolicy Uzbekistanu odwiedzimy także tętniący życiem bazar Chorsu, na którym da się kupić wszystko, co tylko można sobie wyobrazić. W północnym Uzbekistanie zobaczymy miejsce jednej z największych i najbardziej spektakularnych katastrof ekologicznych w dziejach ludzkości. Jeszcze w latach sześćdziesiątych XX wieku znajdowało się tu Jezioro Aralskie, czwarte największe jezioro świata. Z powodu odprowadzania dla celów irygacyjnych, z myślą o uprawie na wielką skalę „białego złota” — bawełny, wody z zasilających jezioro rzek Amu-daria i Syr-daria, zmniejszyło ono swoją powierzchnię ponad dziesięciokrotnie, pozostawiając iście apokaliptyczny krajobraz cmentarzyska statków stojących pośród pustyni.
Tadżykistan: na centralnoazjatyckim „Dachu Świata”
Określenie „w przeważającej mierze górzysty” świetnie oddaje charakter Tadżykistanu, w którym ponad 90% powierzchni zajmują wysokie góry. Ten naturalny fakt dał Tadżykistanowi cenną „przewagę” nad sąsiadami: jedne z najbardziej inspirujących, wysokogórskich krajobrazów na świecie. Okolice miasta Pandżakent skrywają niesamowite wysokogórskie jeziora, ukryte w dolinach wioski jak antyczne twierdze oraz zabytki starożytnej Sogdiany. W czasach dynastii Achemenidów, należała ona do Persji, następnie została zdobyta przez Aleksandra Wielkiego, weszła w skład państwa Seleucydów, była rządzona przez Greków Baktryjskich, później panowali tam Partowie, Persowie, Arabowie, Turcy, Mongołowie, Uzbecy i Rosjanie. W okolicy Pandżakentu, w dolinie Zarafszanu staniemy na ruinach datowanego na 4 tysiąclecie przed naszą erą miasta Sarazm, wpisanego na listę UNESCO. Odkryjemy również, pochodzące z V-VIII wieku, niesamowite ruiny „Starego Pandżakentu”: sogdyjskiego miasta. Poznamy najważniejsze atrakcje Duszanbe, fascynującej stolicy Tadżykistanu. W odległości godziny od miasta znajdują się malownicze jeziora, szczyty, które proszą się o zdobycie i wysokie przełęcze, które zachwycą każdego. Pośród tego naturalnego piękna rozsiane są urocze wioski i miasteczka, które pozwalają przetrwać najbardziej ekstremalne warunki pogodowe. Żyjący w tradycyjnych społecznościach Tadżycy, niezmiennie witają przybyszów i z radością wybaczają im wszystkie kulturowe wpadki, uznając je za nieodłączną część swojej dumnej, opartej na życzliwości i tolerancji, młodej demokracji.
Turkmenistan: tajemnicza „Korea Północna” Azji Centralnej
Turkmenistan, zdecydowanie najbardziej tajemniczy i niezbadany z krajów Azji Centralnej, zasłynął z prawdziwie osobliwej dyktatury Saparmyrata Nijazowa, który rządził nim jako szalony „Turkmenbaszy” („przywódca Turkmenów”) aż do swojej śmierci w 2006 roku. Nijazow pokrył tę mało znaną pustynną republikę majestatycznymi pomnikami i złotymi posągami samego siebie. Chociaż część z nich została już zdemontowana, wielu turystów wciąż postrzega Turkmenistan jako rodzaj totalitarnego parku rozrywki, centralnoazjatycki odpowiednik Korei Północnej. Ten najrzadziej odwiedzany kraj Azji Centralnej oferuje jednak znacznie więcej — to starożytna kraina o wielkiej, liczącej ponad 9 tysięcy lat osadnictwa, historii, duchowości, tradycji i naturalnym pięknie. Poznamy tu fascynujące dzieje Chorezmu — historycznej krainy nad dolną Amu-darią, która rozciągała się na terenie kilku dzisiejszych krajów Azji Centralnej. Odkryjemy dziewiczą, zajmującą ponad 3/4 powierzchni kraju, pustynię Kara-Kum, białą, marmurową stolicę Aszchabad, starożytne ruiny Merv — jednego z najważniejszych miast w historii islamu oraz tradycje lokalnej kultury nomadycznej. Nadarzy się nam okazja do podziwiania wspaniałych turkmeńskich dywanów oraz spróbowania ciekawych dań lokalnej kuchni.
